• shareshare
  • link
  • cite
  • add
Powered by OpenAIRE graph
Found an issue? Give us feedback
Publication . Article . 2020

COVID-19 и офталмолошки манифестации: преглед на литература

Gjoshevska-Dashtevska, Emilija; Trpevska-Shekerinov, Natasha; Ivanova, Maja;
Open Access
Published: 15 Dec 2020 Journal: Archives of Public Health (issn: 1857-7148, eissn: 1857-7148, Copyright policy )
Publisher: Институт за јавно здравје на Република Северна Македонија

Епидемијата на COVID-19 започна во декември 2019 година во Вухан, Кина, а пандемија беше официјално прогласена од Светската здравствена организација (СЗО) во март 2020 година. COVID-19 може да ги афектира и очите. Офталмолошките манифестации на вирусот не се толку фреквентни; преваленцијата досега изнесува околу 3%. Препознавањето на можноста за офталмолошка трансмисија и манифестација на вирусот е од сигнификантно значење за офталмолозите и здравствените работници. Најчеста офталмолошка манифестација, според објавените студии, е фоликуларен конјунктивитис, со сите симптоми и знаци на вирусен конјунктивитис. Обично е билатерален, а пациентите пројавуваат симптоми слични на аденовирусен конјунктивитис, со дискомфорт, чувство на туѓо тело, црвенило или, пак, воопшто немаат субјективни симптоми. Симптомите се поизразени кај пациенти со потешка клиничка слика на болеста. Една од опишаните неспецифични манифестации на COVID-19, како иницијална манифестација, е и кератоконјунктивитис. Влијанието на вирусот врз ретината и крвните садови не се сè уште истражени целосно. Докажано е дека COVID-19 може да се изолира од солзите или од окуларната површина, преку брис од конјунктива со PCR.Најчестиот начин на трансмисија е преку директен контакт и преку аеросоли. Очите, преку назолакрималниот систем, може да бидат влез за респираторна инфекција, а преку лакрималната жлезда може да настане и хематогено ширење на вирусот. Неопходно е навремено препознавање на офталмолошките симптоми во време на оваа пандемија, како од страна на офталмолозите, така и од другите здравствени работници, затоа што понекогаш тие може да претставуваат единствена манифестација на COVID-19, а од друга страна, тоа ќе доведе до поголема заштита и спречување на ширење на вирусот. Мерките на превенција треба да се насочени кон применување административни протоколи, персонална заштита и контрола во средината.

The epidemics of COVID-19 started in December 2019 in Wuhan, China, and the World Health Organization (WHO) officially declared a pandemic in March 2020. COVID-19 can also affect the eyes. Ophthalmic manifestations of the virus are not so frequent; the prevalence is about 3% up to now. Recognizing the possibility of ophthalmic transmission and manifestation of the virus is of significant importance for ophthalmologists and health workers. According to published studies, the most common ophthalmic manifestation is follicular conjunctivitis with all the symptoms and signs of viral conjunctivitis. It is usually bilateral, and patients present adenoviral-like symptoms, discomfort, foreign body sensation, redness, or they have no subjective symptoms. The symptoms are more pronounced in patients with a more severe clinical picture of the disease. One of the described non-specific manifestations of COVID-19 as an initial manifestation is keratoconjunctivitis. The effects of the virus on the retina and blood vessels have not been fully investigated, yet. It has been proven that COVID-19 can be isolated from tears and from ocular surface by PCR conjunctival swab. The most common mode of transmission is through direct contact and through aerosols. Through the nasolacrimal system, the eyes can be the entrance for respiratory infection and hematogenous spread of the virus can occur through the lacrimal gland. Early recognition of the ophthalmic symptoms by ophthalmologists as well as the other health workers during this pandemic is necessary because sometimes they can be the only manifestation of COVID-19, and on the other hand, it will lead to greater protection and prevention of the virus spreading. Prevention measures should be focused on the application of administrative protocols, personal protection and environmental control.


COVID-19, ophthalmic manifestations, conjunctivitis, transmission, prevention, офталмолошки манифестации, конјунктивитис, трансмисија, превенција

11 references, page 1 of 2

10. AmestyMA, Alió del BarrioJL, Alió JL. COVID-19 disease and ophthalmology: An update. Ophthalmol Ther 2020; 9: 415- 426. https://doi. org/10.1007/s40123-020-00260-y

11. Ali MJ. The SARS-CoV-2, tears, and ocular surface debate: What we know and what we need to know. Indian J Ophthalmol 2020;68:1245-6.

Willcox MDP, Walsh K, Nichols JJ, Morgan PB, Jones LW. The ocular surface, coronaviruses and COVID-19. Clin Exp Optom 2020; 12. [OpenAIRE]

103: 418-424. doi:10.1111/cxo.13088 Wu P, Duan F, Luo C, Liu Q, Qu X, Liang L, Wu K. Characteristics of ocular findings of patients with coronavirus disease 2019 (COVID-19) in Hubei Province, China. JAMA Ophthalmol 2020;138(5):575- 578. doi:10.1001/jamaophthalmol.2020.1291 Mohan SV, Hemalatha M, Kopperi H, Ranjith I, Kumar AK. SARS-CoV-2 in environmental perspective: Occurrence, persistence, surveillance, inactivation and challenges. Chem Eng J 2021;405:126893. Published online 2020 Sep 4. doi:10.1016/j. 13. Chen L, Liu M, Zhang Z, Qiao K, cej.2020.126893 Huang T, Chen M, et al. Ocular manifestations of a hospitalized patient with confirmed 2019 novel coronavirus disease. Br J Ophthalmol 2020; 104:748-751. doi: 10.1136/ bjophthalmol-2020-316304 Ho D, Low R, Tong L, Gupta V, Veeraraghavan A, Agrawal R.COVID-19 and the Ocular Surface: A Review of Transmission and Manifestations.

Ocular Immunology and Inflam - mation 2020; 28(5): 726-734. doi: 14. Guan W-J , Ni Z-Y , Hu Y , Liang 10.1080/09273948.2020.1772313 W-H, Ou C-Q , Jian-Xing He J-X , et al. Clinical characteristics of Coronavirus disease 2019 in China. N Engl J Med, 2020;382(18):1708-1720. doi: 10.1056/NEJMoa2002032 Hu K, Patel J, Patel BC. Ophthalmic Manifestations Of Coronavirus (COVID-19) [Updated 2020 Aug 8].

In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 15. Hong N, Yu W, Xia J, ShenY, Yap M, 2020 Jan-. https://www.ncbi.nlm. Han W. Evaluation of ocular toms and tropism of SARS-CoV-2 in patients confirmed with COVID-19. Acta Ophthalmol 2020; 98: e649- e655. doi:10.1111/aos.14445 Olivia Li J-P, Chiu Lam DS, Chen Y, Wei Ting DS. Novel Coronavirus disease 2019 (COVID-19): The importance of recognising possible early 16. Salducci M, La Torre G. COVID-19 ocular manifestation and using pro- emergency in the cruise's ship: a tective eyewear. Br J Ophthalmol case report of conjunctivitis. Clin 2020;104: 297-298. Ter 2020; 171(3): e189-91. doi:10.7417/ CT.2020.2212 1.

7. Dockery DM, Rowe SG, Murphy MA, Krzystolik MG. The Ocular Man- 17. ifestations and Transmission of COVID-19: Recommendations for Prevention. J Emerg Med 2020;59(1):137-140. doi: 10.1016/j. jemermed.2020.04.060 Gharebaghi R, Moshirfar M, Desuatels J, Parvizi M, Daryabari S-H, Heidary F, COVID-19: Preliminary Clinical Guidelines for Ophthalmology Practices. Med Hypothesis Discov Innov Ophthalmo 2019; 9(2): 149-158.

Hoenig LJ. The eye and COVID-19 pandemic. Clinics in dermatol- 18. Güemes-VillahoN, Burgos-Blasco B, ogy 2020;38(4): 506. https://doi. Arribi-Vilela A, Arriola-Villalobos org/10.1016/j.clindermatol.2020.03.013 P, Rico-Luna CM, Cuiña-Sardiña R,

19. Seah IYJ, Anderson DE, Kang AEZ, Wang L, Rao P, Young BE, et al. Assessing viral shedding and infectivity of tears in coronavirus disease 2019 (COVID-19) patients. Ophthalmol 2020. doi: 10.1016/j. ophtha.2020.03.026

20. Lawrenson JG, Buckley RJ. COVID-19 and the eye. Ophthalmic Physiol Opt 2020; 40: 383- 388. https://doi. org/10.1111/opo.12708 [OpenAIRE]

Powered by OpenAIRE graph
Found an issue? Give us feedback
Related to Research communities