Advanced search in Research products
Research products
arrow_drop_down
Searching FieldsTerms
Any field
arrow_drop_down
includes
arrow_drop_down
Include:
The following results are related to COVID-19. Are you interested to view more results? Visit OpenAIRE - Explore.
60 Research products, page 1 of 6

  • COVID-19
  • Other research products
  • 2012-2021
  • Open Access
  • Other ORP type
  • Turkish

10
arrow_drop_down
Date (most recent)
arrow_drop_down
  • Open Access Turkish
    Authors: 
    İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi;
    Publisher: İstanbul Gelişim Üniversitesi / Istanbul Gelisim University
    Country: Turkey

    Bu sayıda: Pandemi Sonrası Zaman Sayfa 02 "Sağlıklı Beslen, Sağlıkla Kal" Beslenme Ve Diyetetik Bölümü Hocaları İle Röportaj Sayfa 03 Öğrencilerin Gözünden Pandemi Döneminde Mesleki Uygulama Deneyimleri Sayfa 04 Covid-19 Salgınında Uygulanan Sosyal İzolasyonun Fiziksel Aktivite ve Yaşam Kalitesi Üzerindeki Etkisi Sayfa 05 Sağlık ve Teknoloji Köşesi Sayfa 06 "Dil ve Konuşma Terapisi ve Odyoloji Bölümü Meslek Tanıtımı" Semineri Zoom Üzerinden Gerçekleştirildi Sayfa 07

  • Other research product . Other ORP type . 2021
    Open Access Turkish
    Authors: 
    Gökçe, Sebla;
    Publisher: Maltepe Üniversitesi
    Country: Turkey

    Yeni tip koronavirüs salgını her yaştan çocuğun psikolojisini etkiledi. Uzmanlar kaygı ve stres kaynaklı olarak çocuklarda uykusuzluk, korkulu rüya, iştahsızlık, huzursuzluk görülebileceğini, pandemi dönemi yaşayan çocukların gelecekte kaygı düzeyleri yüksek bireylere dönüşebileceğini söylüyor.

  • Open Access Turkish
    Authors: 
    İstanbul Gelişim Üniversitesi Rektörlüğü;
    Publisher: İstanbul Gelişim Üniversitesi / Istanbul Gelisim University
    Country: Turkey

    ÜNiVERSiTEMiZiN GiRiŞLERiNDE HES KODU DENETiMi İlgili Kamu Kurumlarımızın aldığı kararlar doğrultusunda kampüs girişlerinde yapılacak HES kodu denetimleri hız ve pratiklik sağlamak amacıyla personel ve öğrenci kimlik kartları kullanılarak gerçekleştirilecektir. Aşı olmak veya covid-19 geçirmiş olmak veya 48 saati geçmeyen Covid 19 PCR negatif sonucu olmak kampüs girişi için sağlanması gereken şartlar arasındadır. Bu amaçla PERSİS sisteminde “KİŞİSEL” menüsünün altında bulunan “BİLGİLERİM” sekmesine HES kodu eklenecektir.

  • Open Access Turkish
    Authors: 
    İstanbul Gelişim Üniversitesi Rektörlüğü;
    Publisher: İstanbul Gelişim Üniversitesi / Istanbul Gelisim University
    Country: Turkey

    DUAYENDEN - Pandemi Döneminde Sanat ve Eğitimde İnovasyon Uygulamaları Günümüzde inovasyon - Dünyada yaşanan pandemi dönemi hayatımızı birçok yönden değiştirmiş durumdadır. Yaşam ve çalışma şartları başkalaştı ve zorlaştı. Çalışmasız toplumun olamayacağı, üretim olmadan tüketim de olamayacağı ortaya çıktı. Tüm dünya ülkelerinde çeşitli önlemler alındı; belirli bir süre karantina tedbirleri uygulandı ve daha sonraki etaplarda kontrollü bir şekilde normalleşmeye doğru adımlar atılmaya başlandı. Asya’nın ve Amerika’nın da etkilenmiş olduğu pandemi Avrupa ülkelerini de çok ciddi bir şekilde etkiledi. Belki de hiçbir dünya ülkesi, covid-19 kapsamı dışında kalamadı. Anormal bir şekilde hayat devam etti, bütün bunlar bizlere bir savaş dönemini anımsattı. Doğal olarak anaokullarından ilköğretim, lise ve üniversite eğitimi de bundan nasibini aldı. Sanat alanında da sıkıntılı dönem yaşandı ve maalesef durum farklı derecelerde tüm dünya ülkelerinde devam etmektedir. Bu arada eğitim ve sanat da şekil değiştirerek, dijitalleşerek başkalaştı ve kendi tabiatına uygun yöntemler belirleyerek yoluna devam etti ve etmektedir. Hâlen bir takım belirsizlikler yaşanmaktadır, gelecekteki eğitimin ve sanatın nasıl varlığını sürdüreceği çok da net değildir. Uzmanların çelişkili görüşleri ve öngörüleri doğrultusunda değişen şartlara göre farklılaşan eğitim ve sanatın da bir şekilde teknolojik imkânlar neticesinde genelde daha da dijitalleşmesi kaçınılmaz gibi görünmektedir. Sanal ortamlar oluştu, online eğitim süreci yaşandı. Sanal galeriler, müzeler, sergiler ve etkinlikler ortaya çıktı ve sanatı bu şekliyle de görmeye alıştık. Bu bağlamda inovasyonun çok çok önemli olduğu da ortaya çıkmış oldu. Dünya değişti ve yeni meslekler önem kazandı, bazı çalışma alanları ise önemsizleşti. Birçok çalışma türleri sanal ortamlarda ve mesafeden yapılır hâle geldi. Örneğin, gelişmiş dijital teknoloji daha da fazla yaşamımızın tüm alanlarına girdi. Robotların on yıllardan beri kullanılıyor olması, onların günümüzde geliştirilerek daha da fazla kullanılacağı ortaya çıktı. Hatta en son takip ettiğim kadarıyla, ev işlerini de eksiksiz yapabilen robotların üretilmiş olduğunu gördüm. Ev işlerinde tüm düzenin ve ihtiyaçları algılayan ve gerekenleri en iyi şekilde icra eden bir robot gerçekten de insanımıza büyük kolaylıklar sağlayacaktır. Robotlar tüm üretimler için vazgeçilmez hâle geldiler. Günümüzde teknolojinin ve bilimin yarattığı yapay zekâ belki de günümüzün ve geleceğin en önemli ve belirleyicisi, olağanüstü bir üründür. Yapay zekâ aynı zamanda bir süper zekâdır. Birçok işimizi belki de ileride yapay zekâ ile çözeceğiz. İnsanoğlunun hayatına yapay zekânın da girmesiyle yaşamımızda birçok şey değişecek gibi görünüyor. Ama şunu da belirtmemiz gerekir ki, yapay zekâyı oluşturan, tasarlayan da insan beynidir, o hâlde farklı alanlarda kullanılabilecek olan yapay zekâ, yine de insanın programlaması ve ona görev yüklemesi ile mümkün olacaktır. İnsanın ileride çok daha fazla boş zamanı olacaktır ve bu zamanı belki de sanat, spor ve farklı başka alanlarda kullanması gerekecektir. Pandemi Döneminde Sanat ve Eğitimde İnovasyon Uygulamaları Günümüzde inovasyon Prof. Dr. İsmet ÇAVUŞOĞLU Güzel Sanatlar Fakültesi Öğretim Üyesi

  • Open Access Turkish
    Authors: 
    İspir, Zeynep;
    Publisher: Maltepe Üniversitesi
    Country: Turkey

    Dünyamız 2019 yılının son aylarından bu yana çetin bir salgınla mücadele ediyor. COVID-19 pandemisiyle geçirmekte olduğumuz günler, yol açtığı akut sorunlar nedeniyle, öncelikle hastalığın teşhisi, tedavisi, salgının yayılma hızına müdahale gibi özellikle tıp disiplininden çözümler üzerine yoğunlaşmayı zorunlu kıldı. Pandemi, başta yine sağlık alanından olmak üzere çok boyutlu değerlendirmeleri ve eylem planlarını, farklı sorunları gözeterek ele almayı gerektirdi. Başlangıcından bu yana salgının etik, ekonomik, sosyal, psikolojik, hukukÎ, siyasî vb. pek çok tartışmanın da merkezinde yer aldığını görmekteyiz. Pandeminin etkilediği en önemli alanlardan birisi de gıda ve tarım alanı. Temel bir insan hakkı olan beslenme ve gıda hakkının gereklerini yalnızca olağanüstü dönemlere hasredilecek önlemler çerçevesinde ele almak yeterli görünmüyor. Bununla birlikte karşı karşıya kaldığımız küresel kriz, “olağan” sayılan salgın öncesi dönemdeki eylemlerimizin de etkisiyle, gıda ve tarım alanında yarattığı sonuçlardan dolayı, beslenme ve gıda hakkının karşı karşıya geldiği tehditler üzerine düşünmeyi zorunlu kılıyor.

  • Open Access Turkish
    Authors: 
    İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu;
    Publisher: İstanbul Gelişim Üniversitesi / Istanbul Gelisim University
    Country: Turkey

    SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU MÜDÜRÜ PROF. DR. MUSTAFA NİZAMLIOĞLU’NUN 2020-2021 BAHAR DÖNEMİ AÇILIŞ MESAJI Değerli Öğrenciler, 020-2021 Eğitim Öğretim Yılı Güz Döneminde çevrimiçi öğretim ve öğrenim modelini başarılı bir şekilde gerçekleştirdiğimizi ve dönemi tamamladığımızı görmekten memnuniyet duyuyorum. Bununla birlikte, bu noktaya ulaşmış olmak, hepimiz için mevcut koşullarımızın stres, yılgınlık ve yorgunluğunun veya dünyamızı uzun süredir ele geçirmiş olan COVID-19 salgını nedeniyle kesintiye uğrayan öğretme ve öğrenme zorluklarını azımsayabileceğimiz anlamına da gelmemektedir. Güz dönemi, çok daha hazırlıklı olmamıza rağmen, pandeminin tüm dünyayı kasıp kavurduğu kötü haberleri beraberinde getirdi. Ülkemizde kısıtlamalar sayesinde vakaların her geçen gün azaldığı ve aşıların yaygınlaştığı bir dönemdeyiz ve bu sağlık krizinin kritik bir noktasındayız; güzel günlerin yakında olduğunu söyleyebiliriz. Ancak, ülkemizin ve dünyanın geri kalanının bu krizden kısa süre içinde çıkması hala pek olası gözükmüyor ve ilkbahar aylarında da kısıtlamaların devam edeceği görülüyor.

  • Open Access Turkish
    Authors: 
    İstanbul Gelişim Üniversitesi Rektörlüğü;
    Publisher: İstanbul Gelişim Üniversitesi / Istanbul Gelisim University
    Country: Turkey

    Covid-19 Pandemisi ve Aşı İstanbul Gelişim Üniversitesi (İGÜ) Sağlık Bilimleri Fakültesi (SBF) ve İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü ile birlikte düzenlenen çevrim içi ‘’Covid-19 Pandemisi ve Aşı’’ konulu etkinlik 15.06.2021 tarihinde saat 14.00 ile 15.15 arasında gerçekleştirilmiştir. Etkinlik İGÜ SBF Dekan Yardımcısı Dr. A. Yüksel Barut’un toplantı yönetmenliğinde, İGÜ SBF Çocuk Gelişimi Bölüm Başkanı, Halk Sağlığı Uzmanı Dr. Nurten Elkin ve İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Halk Sağlığı Hizmetleri Başkanlığı Aşı Programları Birimi Uzmanı Dr. Önder Yel’in konuşmacı olarak katıldığı etkinlikte Dr. A. Yüksel Barut’un sunumuyla başlamıştır. Toplantı Yönetmeni Dr. A. Yüksel BARUT, Umumi Hıfzıssıhha Kanunu 72. Maddesinde yer alan “57 nci maddede zikredilen hastalıklardan biri zuhur ettiği veya zuhurundan şüphelenildiği takdirde aşağıda gösterilen tedbirler tatbik olunur: (2) Hastalara veya hastalığa maruz bulunanlara serum veya aşı tatbiki.” Hükümlerine vurgu yaparak toplantıyı açtı. Küresel salgının iyiye gitmesi için de bireylerin kendilerine sağlanan aşı olma olanağını kullanmaları gerektiğinin önemini açıkladı. Konuşmacıların öz geçmişlerini okuduktan sonra sözü sırası ile Dr. Nurten ELKİN ve Dr. Önder YEL’e verdi. Dr. Nurten ELKİN, sağlığın, hastalığın ve toplum sağlığı kavramlarının tanımlarını yaparak Toplum sağlığının korunup geliştirilmesinde koruyucu sağlık hizmetlerinin önemli olduğunu ve özellikle bulaşıcı hastalıkların kontrolünde temas halinde oldukları ya da birlikte yaşadıkları diğer bireylerin de sağlıklı olmalar gerektiğini belirtmiştir. Bundan sonraki bölümde bulaşıcı hastalık, salgın ve pandemi kavramlarını açıklayarak bulaşıcı hastalıkların topluma vereceği zararları ve aşının öneminden bahsetti. Dr. Önder YEL, sunumunda; Covid-19 pandemisinin nasıl başladığını açıklayarak sunumuna başlamıştır. Bu pandeminin kontrolünde aşıların önemini vurgulamıştır. Aşı çeşitlerini açıklayarak, Aşıların güvenli biyolojik ürünler olduğunu dolayısıyla yurtdışından gelen aşıların TC Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından analiz edildiğini, güvenliğinin değerlendirildiğini ve onaylandığını belirtmiştir. Dr. Önder Yel, konuşmasına tüm aşılar için önemli olan soğuk zincir ile aşı takip sisteminden bahsetmiştir. Dr. BARUT toplantıyı, İGÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi ve İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü’nün toplantıya katkılarına, konuşmacılara, katılanlara, katkıda bulunanlara, akademik ortamda gerçekleşen, doğruların paylaşıldığı etkinlik için teşekkür ederek bitirdi. Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanlığı 0 212 422 70 00 www.gelisim.edu.tr

  • Open Access Turkish
    Publisher: Maltepe Üniversitesi Havacılık Meslek Yüksekokulu
    Country: Turkey

    The COVID-19 disease, which emerged in Wuhan, China in December 2019, turned into a global crisis and affected our daily lives and the way we do our business. The disease caused drastic changes in the management of processes in all areas. During the ongoing COVID-19 pandemic, each of us focused on the effect of disease in our lives and the duration of it. In the aviation sector, issues such as how long travel restrictions and recession will last, how airline companies will adapt to the new situation and how the ensure sustainability have been added to concerns. The pandemic, which deeply affected all sectors, has also significantly affected the aviation ecosystem. The disease; created a domino effect on all stakeholders in this ecosystem such as; airlines, airports, security organizations, service support organizations and passengers. Cancellation of flights and refund of tickets due to travel restrictions, aircraft orders placed before the pandemic forced the airline companies in the financial field. While there was a recession in passenger transportation, the shipment of fundamental products such as food, medical goods, medicines increased the traffic in cargo sector. With the pandemic, remote access business models have taken a significant part in our lives. Digitalization in the sector gained speed with the pandemic and total digital transformation was realized. While life returns to normal after the pandemic and when working from home and remote access continues, business travels are going to decrease and people will question their travel habits as well as the changes in customer behaviors. Determining the passenger demands and managing them, competing with financial situations, planning the new normal and creating the safe travel environment; going to be ensured by the collaboration of aviation ecosystem’s participants. The process will be managed accurately with the understanding of the passenger demands and expectations of the companies, the strategies they have created in this direction, operational agility and flexibility. The theme of the second issue of our newsletter is “The Impacts of COVID-19 on the Aviation Industry and Transformation”. Our newsletter includes the evaluations of valuable sector representatives and academicians regarding the theme. I wish you a pleasant reading. Aralık 2019’da Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkan ve tüm dünyayı etkisi altına alarak küresel bir krize dönüşen COVID 19 salgını tüm yaşamımızı ve iş yapış biçimimizi etkiledi. Salgın, her alanda süreçlerin yönetiminde köklü değişiklikler yapılmasına neden oldu. COVID 19’un yaşamımıza girmesiyle birlikte her birimiz salgının ne kadar süreceğine; yaşamımızı nasıl ve ne ölçüde etkileyeceğine odaklandık. Havacılık sektöründe ise bu sorulara seyahat kısıtlamalarının ve bu kısıtlamalarla beraber durgunluğun ne kadar süreceği; havayolu şirketlerinin yeni duruma nasıl adapte olacağı ve sürdürülebilirliği nasıl sağlayacağı gibi konular eklendi. Tüm sektörleri derinden etkileyen pandemi, havacılık ekosistemini de büyük ölçüde etkiledi. Salgın; hava yolu şirketleri, havaalanları, güvenlik şirketleri, destek hizmetleri sağlayan kuruluşlar, yolcular gibi bu ekosistemde yer alan tüm paydaşlarda domino etkisi yarattı. Seyahat kısıtlamaları ile yaşanan uçuşların iptali ve biletlerin iadesi; pandemi öncesi verilen uçak siparişleri şirketleri finansal alanda zorladı. Yolcu taşımacılığında durgunluk yaşanırken gıda, medikal ürünler ve ilaçlar gibi temel ihtiyaçların taşınmaları ile kargo sektöründe hızla yükseliş gerçekleşti. Pandemi ile birlikte uzaktan erişime dayalı iş modelleri yaşamımızda büyük ölçüde yer aldı. Sektörde yaşanan dijitalleşme, pandemi ile hız kazandı ve dijital dönüşüm gerçekleşmiş oldu. Pandemi sonrasında yaşam normale döndüğünde, evden çalışma ve uzaktan erişim devam ettiğinde iş amaçlı seyahatlerin azalması, kişilerin bu amaçla seyahat alışkanlıklarını sorgulaması söz konusu olacak ve farklı müşteri davranışları gözlemlenecek. Yolcu taleplerini belirlemek ve yönetmek, finansal durumlarla mücadele etmek, yeni normali planlamak ve güvenli seyahat ortamını oluşturmak havacılık ekosistemindeki tüm paydaşların birlikte çalışması ile gerçekleşecektir. Şirketlerin yolcu talep ve beklentilerini anlaması, bu doğrultuda oluşturdukları stratejiler, operasyonel çeviklik ve esneklik ile bu süreç başarılı bir şekilde yönetilecektir. Bültenimizin ikinci sayısının teması “COVID19’un Havacılık Sektörüne Etkisi ve Dönüşüm”. Bültenimizde temamızla ilgili değerli sektör temsilcilerinin ve akademisyenlerimizin değerlendirmeleri yer almakta. Keyifli okumanız dileğimle.

  • Open Access Turkish
    Authors: 
    İstanbul Gelişim Üniversitesi Rektörlüğü;
    Publisher: İstanbul Gelişim Üniversitesi / Istanbul Gelisim University
    Country: Turkey

    DUAYENDEN - Koronavirüs ve Egzersiz Koronavirüsten kurtulmaya yardımcı olan egzersizlerin, virüsle savaşan birçok kişi için uygun olduğu birçok bilimsel araştırmanın neticesinde ortaya koyulan bir gerçektir. Covid-19 virüsüne maruz kalan sporcuların normal bir yaşam ritmine dönüşünün zorluğunu gösteren kanıtlar medyada sürekli yer almaktadır. WH sosyal medya editörü Francesca Menato bir maraton yarışması öncesinde Covid-19 virüsüne yakalanıp şu sözleri söylemiştir: “Şüphesiz hayatımda bulunduğum en yüksek spor formundaydım. Maraton koşusuna başladığımda, ancak 3.30 dakika sonra ani semptomlar yaşamaya başladım. Her şey kendimi kötü hissetmekle başladı. Bir önceki gece kendimi alkol tüketmişçesine mahmur hissetmeye başladım. Sonra cehennem gibi kuru bir öksürük geldi ve sanki ciğerlerimle tamamen nefes alamıyormuş gibi boğulmaya başladım. Yaklaşık 5 gün boyunca ateşim vardı ve yaklaşık 10 gün içinde tat ve koku hislerim kayboldu” Neyse ki Francesca Menato ek tıbbi bakıma ihtiyaç duymadan iyileşmişti. Yaklaşık bir buçuk hafta sonra kendini tekrar hareket etmeye çalışacak kadar iyi hissediyordu, ancak çok erken olduğu ortaya çıkmıştı. Menato sözlerine şöyle devam ediyor: ”Hala maraton koşma planı düşünüyordum ve daha uzun bir mola vermem gerektiğini kabul edemiyordum, ama vücudun bunu doğru olmadığını biliyordu. Buna rağmen çalışmalarıma başlamıştım. Ne kadar yavaş koşsam da kalp atışım hemen yükselmeye ve yukarı fırlamaya devam ediyordu. Beklemek için daha fazla zamana ihtiyacımın olduğu gerçeğini kabullenene kadar birkaç yoldan geçtim. Temmuz ayında antrenmanlara başlamaya hazır hissetmeden önce birkaç hafta daha izin aldım. Kendimi eskisinden daha iyi hissetmeme rağmen tam anlamıyla hazır olmam kolay olmadı. Vücudum sanki hiç enerjim yokmuş gibi tepki veriyordu, her yeni koşuda önceki haftadaki antrenmanın gerçekten yoğun bir antrenman olduğu hissine kapılıyordum. Bu çılgınca” Spor ve tıp alanında lisans derecesine sahip olan Dr. Folusha Oluvajana, herhangi bir enfeksiyonda olduğu gibi çok fazla egzersizin iyileşmenizi yavaşlatabileceğini söylemişti. “İyileşme süresi bireyler için çok farklı olabileceğinden, Covid -19’dan sonra antrenman eğitim sürecine tekrar ne zaman başlayacağına karar vermek zor olabilir” diyordu. “Hala bu yeni virüsü öğreniyoruz ve iyileşmeye giden yol her zaman net değil. Eğer buradaysanız, muhtemelen egzersizin hem fiziksel hem de zihinsel sağlık için ne kadar önemli olduğunu söylemenize gerek yoktur. Geri dönmek istiyorsunuz, biliyoruz ancak önceki sağlık durumunuza dönmenizin zaman alabileceğini anlayın. Para kazanmak, sağlığınızdan daha önemli değildir” Bu gerçeği göz önünde bulundurarak, Covid-19’dan kurtulduktan sonra egzersize dönme hakkında bilmemiz gereken 5 önemli hususu hatırlatmak isterim.

  • Open Access Turkish
    Authors: 
    İstanbul Gelişim Üniversitesi Rektörlüğü;
    Publisher: İstanbul Gelişim Üniversitesi / Istanbul Gelisim University
    Country: Turkey

    DUAYENDEN -- COVID-19’un Çocuklar Üzerindeki Psikososyal Etkisi - Küresel COVID-19 salgınıyla ortaya çıkan sağlık, eğitim ve çalışma alanlarındaki yeni durumlar, insanların yaşamlarının çeşitli yönlerini derinden etkilemektedir. Her ne kadar çocuklar ve gençler hastalığı genellikle hafif semptomlarla geçirseler de salgının günlük hayatı değiştirmiş olması nedeniyle bu gruptakilerin gelişimsel riskleri artmıştır. Bazı durumlarda ebeveynçocuk ayrılığı, kendilerinin veya sevdiklerinin hastalığı kapma ihtimali ve arkadaş ilişkilerinin azalması gibi yeni durumların yarattığı olumsuzluklar çocuklar ve gençlerde korku, kaygı ve uyum sorunları yaratabilir. Diğer riskler arasında ise ebeveynlerin ruhsal sorunları, aile içi şiddet, çocuk ihmal ve istismarında artış gibi durumlar sayılabilir. Çocukluk ve yetişkinlikte ruhsal bozukluklar açısından risk faktörlerini inceleyen tüm bilimsel çalışmalar, stres ve felaket durumlarındaki tepkilerin belirgin bireysel değişiklikler gösterdiğini ortaya koymuştur. Bazı çocuklar çöküntü ve yıkım içinde iken bazıları hasarlardan kendini korumayı başarır. Ciddi risk koşullarına rağmen uyumsal fonksiyonlarını sürdürme olgusu “dayanma gücü” olarak değerlendirilir. Dayanıklılığı geliştiren etkenlerin anlaşılması ise halen incelenmektedir. Bu alanda inceleme yapan araştırmacılar, olumsuz ortamlara rağmen sağlıklı gelişimin devam etmesini sağlayan etkenleri “koruyucu etkenler” olarak tanımlar. Örneğin, 3 veya daha fazla risk faktörüne karşın sevecen bir anne ya da babanın varlığı davranış problemlerini azaltmaktadır. Dayanıklı çocuklarda, bakım veren bir ebeveyn figürüyle veya aile dışından bir yetişkin ile yakın ilişkiler görülmektedir. Gelişim psikolojisi araştırmaları; erken çocukluk dönemindeki yaşantıların, öğrenilen deneyimlerin, bilişsel, duygusal ve psikososyal gelişim üzerindeki etkilerinin yaşam boyu davranış ve başarı temellerini oluşturduğu görüşünü destekler. Bu bağlamda, salgın döneminde özellikle çocukların psikososyal gelişimleri üzerindeki uzun dönemli olumsuz etkilerden kaçınmak ve ciddi önlemler almak için çaba sarf etmek gerekmektedir. Ev izolasyonunu gerektiren durumlar için oluşturulan acil eylem planlarına psikososyal destek hizmetlerinin de dâhil edilmesi önemli katkılar sağlayacaktır. Bu hizmetler, içinde çocuk gelişimcilerinin de bulunduğu farklı meslek gruplarının iş birliği ile ailelerin özelliklerine göre yapılandırılan aile destek programları ile yürütülebilir. Bu programlar kapsamında, aile içi iletişim becerilerinin geliştirilmesi, sağlıklı çocuk yetiştirmeye yönelik anne-baba tutumları ve stresle başa çıkma becerileriyle ilgili tekniklerin bulunması önemlidir. Risk ortamlarına yönelik çalışmalar; böyle dönemlerde annebaba ile çocuk arasındaki iletişimin artırılmasının ve çocukların günlük yaşamlarını düzenli şekilde yürütmelerine rehberlik eden etkinlik programlarının varlığının çocuk ve gençlerin stresle başa çıkma becerilerini geliştirdiğini göstermektedir. COVID-19 salgınının ne zaman sonlanacağı bilinmemektedir. Uzun sürmesi durumunda, risk faktörlerine yenilerinin eklenmesi ihtimaline karşı acil eylem planlarına çocuklara yönelik psikososyal destek programlarının dâhil edilmesi geleceğimizin sağlıklı inşası yönünden büyük önem taşımaktadır. Prof. Dr. M. Meziyet ARI Sağlık Bilimleri Fakültesi Çocuk Gelişimi Bölümü